Stopt het bij de dood

Stopt het bij de dood

van twee militairen?
Blog van AFMP-voorzitter Anne-Marie Snels
 
Enkele jaren terug was ik intensief betrokken bij 'de dood van een militair', een dossier van EenVandaag over Boy van Geffen, lid van de AFMP. Omdat iemand bij Defensie blijkbaar dacht, dit kán zo niet langer doorgaan, lekte er een geheim defensierapport en ging er een sneeuwbal rollen. En die bal werd een kleine lawine. Er waren een aantal uitzendingen bij EenVandaag, hoorzittingen en debatten in de Tweede Kamer, waar feilloos boven tafel kwam wat er allemaal mis was bij defensie. Bovenal zag ik heel veel verdriet bij de ouders van Boy, zijn broer en zus. Boy hád niet hoeven te overlijden als alle (veiligheids)voorschriften waren nageleefd. Uiteindelijk kwamen er, na enige jaren, excuses van minister Hennis aan de familie van Boy. Plus toezeggingen van de minister aan de Tweede Kamer dat het beleid bij oefening en training zou worden aangepast. Daar was wel een forse 'strijd' voor nodig.
 
Gisteren hoorde en zag ik opnieuw veel pijn, nu bij de ouders van Henry en Kevin, de twee omgekomen militairen bij het mortiergranaat 'ongeval' in Mali, en dat raakt me. En ik constateer opnieuw dat twee jonge militairen nodeloos het leven hebben gelaten. De kritiek in het OvV rapport  dat gisteren verscheen is snoeihard, er is fout op fout op fout gestapeld. De ambtelijke en politieke top van Defensie hádden in kunnen grijpen, hadden in moéten grijpen, hadden niét het belang van de missie bóven het belang van de veiligheid van onze militairen moeten stellen. Want de veiligheid van 'onze' mannen en vrouwen gaat bóven alles. Dat is niet gebeurd, daar word ik ongelooflijk boos om. En ik niet alleen, ik zag gisteren ongelooflijk veel reacties van o.a. militairen op social media. En ik hoorde dat militairen zich werkelijk kapot schaamden om wat er allemaal gebeurde. Terwijl “onze” mannen en vrouwen die onze vrede en veiligheid dienen daar allesbehalve debet aan zijn. Want zij zijn degene die voortdurend signalen afgeven over wát er allemaal mis is bij defensie, maar de defensiecultuur laat niet toe dat je kritiek uitoefent, die wordt genegeerd, dat werd óók geconcludeerd in het OvV rapport én in de enquete van de vakbonden.
 
En zijn de dood van Boy, Henry en Kevin 'incidenten'? Helaas niet, vorig jaar overleed er een commando bij een schietoefening in Ossendrecht. Ook daarover verscheen een zeer kritisch OvV-rapport. Ook zijn dood had voorkomen kunnen worden als de veiligheidsvoorschriften zouden zijn nageleefd. De Tweede Kamer stelde het debat daarover uit tot het najaar, maar zou dat rapport mijns inziens moeten betrekken bij het spoeddebat. Ook het OvV-onderzoek n.a.v. de melding van klokkenluider Victor van Wulfen over de vliegveiligheid loog er niet om. Alle OvV onderzoeken de laatste jaren laten zien dat er enorm veel mis is met de veiligheid binnen defensie; het veiligheidsmanagement, de veiligheidsborging en het veiligheidsbewustzijn. Iedere keer zegt de minister de aanbevelingen over te nemen, maar dat blijkt helaas niet uit de zich opstapelende feiten. Ook de kritiek van de Rekenkamer en de Inspecteur Medische Gezondheidszorg was niet mals de laatste jaren! En dan heb ik het nog niet over de zaak landmijn AP-23 ( rapport Oosting stelt dat ook die ongevallen voorkomen hadden kunnen worden omdat Defensie wist van ondeugdelijkheid mijnen) waarbij Rob Oova omkwam en later zeven militairen in een klaslokaal van Defensie in Oldebroek. Daar betaalt klokkenluider Fred Spijkers tot op de dag van vandaag een hoge prijs voor!
 
Het wordt hoog tijd voor een kritische zelfreflectie bij de ambtelijke en politieke top van defensie. En niet pas roepen als u buiten dienst bent generaals, na de oorlog 'in het verzet' helpt niet! Het wordt hoog tijd dat de Tweede Kamer nu werkelijk doorpakt en zich niet in slaap laat sussen. Het wordt hoog tijd dat het (toekomstige) Kabinet gaat inzien dat we met zo’n uitgeklede defensieorganisatie al die missies niet meer kunnen draaien. En ik verwacht dat een nieuwe CDS inziet dat politiek belang nooit en te nimmer boven de veiligheid van zijn personeel mag gaan en nee durft te zeggen. En het is blijkbaar ook hoog tijd voor een extern toezichthouder die er daadwerkelijk op gaat toezien of de veiligheid van 'onze' militairen zo goed mogelijk gewaarborgd is, daar hebben ze méér dan recht op. We vragen hen immers hun leven te geven als dat nodig is, hun werk is immers risicovol. Dan mag je van je werkgever eisen dat die zijn zorgplicht optimaal nakomt! En blijkbaar lukt dat niet zonder toezichthouder.
 
En ja, de defensieorganisatie is kapot bezuinigd. Maar dat ontslaat de ambtelijke en politiek top van defensie niét van de plicht en verantwoordelijkheid om in te grijpen waar dat nodig is. Je laat het politieke belang niét boven de veiligheid van je eigen mannen en vrouwen gaan. En dat is wél gebeurd, dat blijkt overduidelijk uit het OvV rapport, en dat is onacceptabel en moet stoppen, en wel nú!
 
Ik vraag me werkelijk af, hoeveel doden moeten er nog vallen voordat er écht maatregelen worden getroffen? Dat wil toch geen minister, noch de top van defensie, noch de politiek op haar/zijn geweten hebben? Doe er wat aan, neem allemaal uw verantwoordelijk, om te beginnen volgende week in het spoeddebat!